Савдо вакилининг вазифалари: уларга нималар киради?
Ҳар қандай компания учун савдо вакили муҳим ва аҳамиятли бўғин ҳисобланади. У корхонанинг товарлари ва хизматларини тақдим этади, маҳсулотингизнинг юзи ва уни илгари сурувчи куч бўлиб хизмат қилади.
Шу сабабли савдо вакилининг лавозим вазифаларини тўғри белгилаш ва тузилмалаштириш, у бажарадиган ишлар сифатини кузатиб бориш ҳамда уларнинг бутун корхона учун аҳамиятини унга тўғри етказиш зарур.
Савдо вакилининг вазифаларига нималар киради?
Компаниянинг ички сиёсатига қараб савдо вакилларига турли вазифалар юклатилиши мумкин. Шунинг учун савдо вакилининг функционали корхонадан корхонага фарқ қилиши мумкин.
Бироқ деярли ҳар қандай корхонада умумқабул қилинган муайян вазифалар мажмуи мавжуд:
- мижозларга маҳсулотлар ва хизматлар бўйича маслаҳат бериш;
- мижозлар базаси билан ишлаш;
- товарлар ва хизматларни тақдим этиш, янги мижозларни излаш;
- бажарилган ишлар ҳақида ҳужжатли ҳисобот тақдим этиш.
Савдо вакиллари учун дастурнинг имкониятлари билан танишинг.
Компанияларда савдо вакилининг вазифаларига нималар киришига кўпинча раҳбариятнинг ички сиёсати таъсир қилади. Шу сабабли асосий вазифаларга дебиторлик қарзи билан ишлаш, сотув бўлими билан бевосита ҳамкорлик, бозор ва рақобатчилар ҳолати ҳақидаги маълумотларни йиғиш ва таҳлил қилиш кириши мумкин.

Савдо вакилларига қўйиладиган талаблар
Савдо агенти компания учун алоҳида аҳамиятга эга. Шунинг учун унга, бошқа ҳар қандай ходим каби, бир қатор муайян талаблар қўйилади:
- олий маълумотнинг мавжудлиги;
- ташқи аудитория билан мулоқот қила олиш;
- компьютердан фойдаланиш кўникмалари.
Компания фаолиятининг хусусиятларига қараб асосий талаблар рўйхатига шахсий автомобилнинг мажбурий мавжудлиги ва сотув соҳасида камида 1–2 йиллик мажбурий иш тажрибаси кириши мумкин.
Савдо вакилига бундай талаблар қўйилишига сабаб шуки, сотувчи компаниянинг ўзига хос юзи бўлиб, сотувлар даражаси ва сифати кўп жиҳатдан унга боғлиқ.

Савдо вакилига юклатилган масъулият туфайли у бир қатор муайян функцияларни бажариши керак:
- Вакиллик. Сотувчи ишидаги асосий роль ҳисобланади. Аслида дала ходими бутун компанияни намоён этади. У компания номидан мулоқот олиб боради ва унинг расмий вакили сифатида иш кўради. Савдо вакилининг лавозим вазифалари қанчалик яхши бажарилишига қараб истеъмолчиларнинг умуман компанияга муносабати шаклланади.
- Коммуникатив. Савдо вакили компаниянинг товарлари ва хизматлари ҳақидаги ахборотни етказади. У қанчалик тез ва сифатли етказилса, сотувлар шунчалик юқори ва фаол бўлади.
- Назорат. Савдо вакили чакана савдо нуқтасида раҳбарият алмашганлиги ҳақидаги ахборотни йиғади ва етказади, янги объектлар пайдо бўлиши ва харид қобилиятидаги ўзгаришларни кузатиб боради.
Ҳар бир корхонада савдо вакилининг лавозим вазифалари махсус норматив ҳужжатда — «Савдо вакилининг лавозим йўриқномаси»да албатта ёзиб қўйилиши керак. Йўриқномани иш юритишни яхши биладиган ва компаниянгиз иш хусусиятларини ҳисобга оладиган мутахассис тузиши лозим.